วันขึ้นปีใหม่ลีซู — Kin Wo — ที่ดอยแก้ว ชาวบ้านตั้งเสาปีใหม่ตรงลานกลางหมู่บ้าน ทุกคนเตรียมอาหาร เตรียมเสื้อผ้า เตรียมใจ สำหรับสามวันสามคืนที่โลกhumanกับโลกspiritจะอยู่ใกล้กันที่สุด
Lisu New Year — Kin Wo — at Doi Kaew. The villagers raise the New Year pole in the village square. Everyone prepares food, prepares clothes, prepares their hearts for the three days and three nights when the human world and the spirit world come closest.
傈僳族新年——「钦窝」（Kin Wo）——在 Doi Kaew 村。村民们在村中央的广场立起新年柱。每个人都在准备食物、准备衣物、准备心绪，迎接人间与灵界距离最近的三天三夜。
ย่าหมู่Ya Muh雅姆婆婆
นก ย่าจะไม่ทันNew Yearหน้า ย่ารู้
Nok, I won't see another New Year. I know.
阿诺，我熬不到下一个新年了。我知道。
นกNok诺
ย่า อย่าพูดแบบนั้น —
Grandma, don't say that —
婆婆，别这么说——
ย่าหมู่Ya Muh雅姆婆婆
เงียบ ฟังย่า ย่าเป็นspirit keeperคนสุดท้ายของตระกูล ย่าต้องส่งต่อบางอย่างก่อนไป
Hush. Listen. I am the last spirit-keeper in our line. I must pass something on before I go.
别说话，听我说。我是家族里最后一个守魂人。走之前，我得把一些东西传下去。
ย่าหมู่Ya Muh雅姆婆婆
คนลีซูมีสิบเก้าตระกูล — แต่ละตระกูลเกิดจากผู้หญิงที่ผูกพันกับanimalตัวหนึ่ง เสือ หมี ลิง งู นก ปลา ผึ้ง...
The Lisu people have nineteen clans — each clan was born from a woman bound to one animal. Tiger, bear, monkey, snake, bird, fish, bee...
傈僳族有十九个氏族——每一个氏族都源于一位与某种动物心魂相连的女人。老虎、熊、猴子、蛇、鸟、鱼、蜜蜂……
ย่าหมู่Ya Muh雅姆婆婆
เพื่อนเธอหกคน — ย่าเห็นแล้ว พวกเธอเป็นsix clansที่ภูเขาต้องการ ต้องผูกthreadก่อนย่าไป
Your six friends — I have seen it now. The six of you are the clans the mountain needs. The threads must be tied before I leave.
你的六个朋友——我已经看见了。你们六个，就是这座山所需要的六个氏族。在我走之前，丝线必须系上。
พิมPim苹
พิธีลีซู? นก เราไม่ใช่คนลีซูนะ — ครีมเป็นคนกรุงเทพฯ หมิงเป็นคนChinese-ไทย
A Lisu ceremony? Nok, we aren't Lisu — Cream's from Bangkok, Ming's Chinese-Thai.
傈僳族的仪式？诺，我们不是傈僳族啊——克琳是曼谷人，明是华裔泰国人。
นกNok诺
ย่าหมู่พูดว่าไม่สำคัญ ตระกูลไม่ได้เลือกตามethnicity ตระกูลเลือกตามsoul
Ya Muh says it doesn't matter. The clans don't choose by ethnicity — they choose by soul.
雅姆婆婆说那不重要。氏族不是按血统挑人的——是按灵魂挑的。
อิ๋งค์Ink茵克
นก... ฉันจะไป
Nok... I'll go.
诺……我去。
ครีมCream克琳
ครีมก็ไป ถ้าย่าหมู่ขอ ครีมไป
I'll go too. If Ya Muh asks, I'll go.
我也去。雅姆婆婆开口，我就去。
หกคนเดินลงไปที่น้ำพุทใหญ่ ผ่านป่าเก่าที่มืดและเงียบ ผ้าส้มผูกตามต้นไม้ตลอดทาง — ย่าหมู่เตรียมไว้แล้ว เหมือนเธอรู้ว่าพวกเขาจะมา
The six walked down to the great spring, through the old forest, dark and silent. Orange cloth was tied to the trees along the way — Ya Muh had prepared it, as if she'd known they would come.
六个人沿路走下大山泉，穿过黑暗寂静的老森林。一路上的树干都系着橙色布条——雅姆婆婆早就备好了，仿佛她早知道她们会来。
ย่าหมู่Ya Muh雅姆婆婆
มาเถอะลูกๆ นั่งรอบๆย่า พิธีsoul-callingจะเริ่ม
Come, children. Sit around me. The soul-calling will begin.
来吧，孩子们，围着我坐下。叫魂仪式要开始了。
ย่าหมู่Ya Muh雅姆婆婆
คืนนี้เป็นคืนที่โลกมนุษย์กับโลกวิญญาณบางที่สุด สิ่งที่เธอจะเห็น — อย่าfear มันเป็นของเธอ มันเป็นเธอalways was
Tonight the membrane between the human world and the spirit world is thinnest. What you will see — do not fear it. It is yours. It always was you.
今晚是人间与灵界之间最薄的一夜。你们将要看见的东西——不要害怕。那是属于你们的，那本来就是你们。
ย่าหมู่เริ่มร้องเพลงsoul-calling เป็นภาษาลีซูเก่าที่แม้แต่นกก็ไม่เข้าใจทุกคำ แต่เสียงมันเข้าไปในกระดูก ในเลือด ในที่ที่ลึกกว่าภาษา
Ya Muh began to sing the soul-calling song — in old Lisu that even Nok couldn't fully follow. But the sound went into the bones, into the blood, into places deeper than language.
雅姆婆婆开始唱叫魂的歌——是古老的傈僳语，连诺也不能字字听懂。但那声音渗进骨头、渗进血脉、渗进比语言更深的地方。
นก — นกยูง ดวงแก้ว — ตระกูลBird
Nok — Peacock, Crystal Eye — Clan of the Bird
诺——孔雀，明眸——鸟氏族
แม่ของนกNok's Mother诺的妈妈
ลูกเป็นนกยูง ไม่ได้สวยเพราะขน สวยเพราะยืนอยู่ในพายุแล้วร้องเรียกคนอื่นให้กลับhome
You are a peacock, my child. Beautiful not because of your feathers — beautiful because you stand in the storm and call the others home.
孩子，你是孔雀。美不在羽毛上，而在你立于风暴之中、呼唤别人回家的那一刻。
แม่ของนกNok's Mother诺的妈妈
แม่อยู่ในตาของนกalways
I am always in your eyes.
妈妈一直在你的眼里。
อิ๋งค์ — ศิลป์อิงค์ วรรณศิลป์ — ตระกูลSnake
Ink — Silp-Ink, Literary Arts — Clan of the Snake
茵克——诗艺·茵克，文学之笔——蛇氏族
พญานาคThe Naga纳迦王
เธอเป็นคนงู เธออยู่ระหว่างtwo worlds เธอเห็นเพราะเธออยู่ตรงขอบ — ตรงที่แสงกับเงาเจอกัน
You are of the snake. You live between two worlds. You see because you stand at the edge — where light and shadow meet.
你是蛇之人。你活在两个世界之间。你能看见，是因为你站在边缘——光与影相遇的地方。
พญานาคThe Naga纳迦王
อย่ากลัวสิ่งที่เห็น draw it ทั้งหมด
Do not fear what you see. Draw all of it.
不要害怕你所看见的。把它们全都画出来。
หมิง — ตระกูลBee
Ming — Clan of the Bee
明——蜂氏族
ผึ้งThe Bees蜂群
รังผึ้งไม่มีqueenที่สั่ง — มีแต่ราชินีที่รับใช้ ทุกตัวรู้หน้าที่ ทุกตัวconnected เธอคือเส้นใยที่ผูกรังไว้ด้วยกัน
A hive has no queen who commands — only a queen who serves. Every bee knows its work. Every bee is connected. You are the thread that holds the hive together.
蜂巢里没有发号施令的女王——只有侍奉的女王。每只蜂都知道自己的本分，每只蜂都彼此相连。你，就是把整个蜂巢织在一起的那根丝。
ครีม — กัญญาภัค ศรีสุข — ตระกูลFish
Cream — Kanyaphak Srisuk — Clan of the Fish
克琳——甘雅帕·斯里素——鱼氏族
แม่ของครีมCream's Mother克琳的妈妈
ลูกปลา — สิ่งที่จมไม่ได้gone มันอยู่ในน้ำ น้ำอยู่ในเธอ เธอไม่ได้loseแม่ เธอcarryแม่ไป
Little fish — what sinks does not vanish. It is in the water, and the water is in you. You haven't lost your mother. You carry her with you.
小鱼儿——沉下去的东西并没有消失。它在水里，水又在你身体里。你没有失去妈妈。是你把妈妈带在身上。
ฟ้า — ตระกูลBuckwheat
Fah — Clan of Buckwheat
法——荞麦氏族
ทุ่งThe Field田野
เธอเป็นข้าวกู่ — ขึ้นในดินที่ไม่มีอะไรอื่นขึ้นได้ ที่สูง ดินเลว อากาศหนาว เธอsmallแต่เธอfeedคนที่ไม่มีอะไรอื่น
You are buckwheat — you grow in soil where nothing else will. High places, poor earth, cold air. You are small, but you feed those who have nothing else.
你是荞麦——长在别的作物长不出来的地方。高山、贫土、寒风。你弱小，却养活那些一无所有的人。
ทุ่งThe Field田野
อย่าหยุดgrowing แม้ไม่มีใครเห็น
Don't stop growing. Even when no one is watching.
不要停止生长。哪怕没有人看见。
พิม — ตระกูลMonkey
Pim — Clan of the Monkey
苹——猴氏族
ลิงThe Monkey猴子
ลิงscreamsไม่ใช่เพราะบ้า ลิงส่งเสียงเพราะเห็นเสือก่อนคนอื่น เสียงเธอไม่ใช่noise เสียงเธอคือสิ่งที่ทำให้หมู่บ้านsurvive
The monkey screams not because it is mad — the monkey screams because it sees the tiger before anyone else. Your voice is not noise. Your voice is what keeps the village alive.
猴子尖叫，不是因为疯——猴子尖叫，是因为比谁都先看见老虎。你的声音不是噪音。你的声音，就是让村子活下来的东西。
ครีมCream克琳
ครีม... เห็นแม่
I... saw my mother.
我……看见了妈妈。
พิมPim苹
...
...
……
ฟ้าFah法
ฟ้าเห็นพวกเขาทั้งหมด ทุกคนที่ฟ้าเคยtreat
I saw them all — everyone I have ever treated.
我看见他们了——我曾经医治过的每一个人。
นกNok诺
ย่า... เป็นจริง ทั้งหมดเป็นreal
Grandma... it's real. All of it is real.
婆婆……是真的。全都是真的。
ย่าหมู่Ya Muh雅姆婆婆
แดงสำหรับนก — สีเลือด สีcourage สีนกยูงที่ยืนในพายุ
Red for Nok — the color of blood, of courage, of the peacock that stands in the storm.
红色给诺——血的颜色，勇气的颜色，立于风暴中的孔雀的颜色。
ย่าหมู่Ya Muh雅姆婆婆
ด้ายนี้ผูกsoulเธอไว้กับภูเขา ไว้กับพวกเธอทั้งหก ไว้กับeach other
This thread binds your soul to the mountain, to all six of you, to each other.
这根丝系住你的魂，系住这座山，系住你们六个人，系住彼此。
หกthreads หกสี หกclans หกวิญญาณที่ผูกกันไว้ตลอดกาล — นก ตระกูลนก แดง / อิ๋งค์ ตระกูลงู ดำ / หมิง ตระกูลผึ้ง เหลือง / ครีม ตระกูลปลา ฟ้า / ฟ้า ตระกูลข้าวกู่ เขียว / พิม ตระกูลลิง ขาว
Six threads, six colors, six clans, six souls bound forever — Nok, Bird clan, red / Ink, Snake clan, black / Ming, Bee clan, yellow / Cream, Fish clan, blue / Fah, Buckwheat clan, green / Pim, Monkey clan, white.
六根丝，六种颜色，六个氏族，六个永远系在一起的灵魂——诺，鸟氏族，红 / 茵克，蛇氏族，黑 / 明，蜂氏族，黄 / 克琳，鱼氏族，蓝 / 法，荞麦氏族，绿 / 苹，猴氏族，白。
ย่าหมู่Ya Muh雅姆婆婆
พญานาครู้แล้ว เจ้าหกตระกูลมาพร้อมกันแล้ว ภูเขาreadyแล้ว
The Naga knows now. The six clans have come together. The mountain is ready.
纳迦王已经知晓。六个氏族已经齐聚。这座山，准备好了。
เดินกลับบ้านตอนเช้ามืด ย่าหมู่หลับอยู่บนเปลไม้ไผ่ หน้าเธอpeacefulที่สุดที่นกเคยเห็น เหมือนคนที่ทำสิ่งสุดท้ายที่ต้องทำเสร็จแล้ว
Walking home in the early dark, Ya Muh slept on the bamboo cradle. Her face was the most peaceful Nok had ever seen — like someone who had finished the last thing they had to do.
天还没亮就启程回家，雅姆婆婆躺在竹榻上睡着了。她的脸是诺这辈子见过最安详的——像一个把最后该做的事做完的人。
นกNok诺
ย่า...
Grandma...
婆婆……
ครีมCream克琳
เราอยู่ที่นี่ นก
We're here, Nok.
我们在这里，诺。
อิ๋งค์Ink茵克
เธอส่งต่อแล้ว ย่าหมู่ทำเสร็จแล้ว
She passed it on. Ya Muh is finished.
她已经传下去了。雅姆婆婆做完了。
พิมPim苹
ด้ายยังอยู่ เราทั้งหกstill here
The threads remain. The six of us remain.
丝线还在。我们六个还在。
ปีใหม่ลีซูที่ดอยแก้ว — คืนที่สามของKin Wo หมู่บ้านเต้นรำรอบเสาปีใหม่ ย่าหมู่จากไปแล้ว แต่สิ่งที่เธอผูกไว้ยังอยู่ — ด้ายหกสี วิญญาณหกดวง สัตว์หกตัว เพื่อนหกคน
Lisu New Year at Doi Kaew — the third night of Kin Wo. The village dances around the New Year pole. Ya Muh is gone, but what she tied remains — six threads, six souls, six animals, six friends.
Doi Kaew 的傈僳新年——钦窝的第三夜。村民们绕着新年柱起舞。雅姆婆婆走了，但她系起的东西还在——六根丝，六个魂，六只动物，六个朋友。
นกcourage งูsight ผึ้งconnection ปลาmemory ข้าวกู่endurance ลิงtruth — ภูเขาต้องการทั้งหก และทั้งหกต้องการeach other
Bird — courage. Snake — sight. Bee — connection. Fish — memory. Buckwheat — endurance. Monkey — truth. The mountain needs all six. And the six need each other.
鸟——勇气。蛇——洞察。蜂——联结。鱼——记忆。荞麦——坚韧。猴——真相。这座山需要六者皆有，而六者也需要彼此。